Achtergronden

Rioolwaterzuiveringen zijn ontwikkeld om afvalwater op een optimale en efficiënte manier te zuiveren. Zo ontstaat schoon water, wat geloosd kan worden op het oppervlaktewater. De resterende afvalstoffen worden afgevoerd. Tegenwoordig wordt afvalwater ook gezien als een waardevolle bron van energie, maar ook van grondstoffen als fosfaat.

Fosfaten

Mensen, dieren en planten hebben fosfaten nodig om te kunnen leven. Fosfaat is een belangrijk bestanddeel voor de productie van voedsel. Kijkend naar de huidige consumptie dreigt de voorraad fosfaat in slechts 50-100 jaar uitgeput te raken. Wereldwijd wordt 14,9 miljoen ton aan fosfaat per jaar gebruikt vanuit de natuurlijke hulpbronnen. Ongeveer 20 procent hiervan beland via de productie van levensmiddelen en de menselijke uitwerpselen in het afvalwater. Door fosfaat uit het afvalwater te halen, zou de druk op deze schaarse grondstof worden verminderd en wordt een belangrijke aanzet gegeven tot het sluiten van kringlopen. Duurzaamheid wordt dus steeds belangrijker.

Energiezuinig

In 2008 zijn er in de Meerjarenafspraak "energie-efficiency zuiveringsbeheer" afspraken gemaakt tussen het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de waterschappen. De waterschappen streven naar 2 procent verbetering van de energie-efficiency per jaar (totaal 30 procent tussen 2005-2020), vooral door energiezuiniger te werken. In het Integraal Zuiveringsplan 2010-2015 van Waterschap Vallei & Eem zijn ambities en activiteiten om op een duurzame manier afvalwater te zuiveren opgenomen. Deze zijn verdeeld over de uitgangspunten kostenbesparing, het streven naar duurzame en klimaatbestendige systemen en besparing van energie en grondstoffen. Zo heeft het waterschap het energieverbruik de afgelopen tien jaar met ruim 20 procent verlaagd. Waterschap Vallei & Eem zoekt met behulp van innovatieve technieken naar manieren om de rioolwaterzuiveringen minimaal energieneutraal te laten werken.

De Energiefabriek

In 2009 heeft Waterschap Vallei & Eem samen met twaalf andere waterschapen deelgenomen aan het project ‘De Energiefabriek', waarbij rioolwaterzuivering (rwzi) Amersfoort als business case is behandeld. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit project richten de waterschappen de komende jaren twaalf grootschalige energiefabrieken op die uit biogas energie en warmte opwekken. Een Energiefabriek is een rwzi waarbij de lokaal opgewekte energie (groene stroom)uit afvalwater en slib minimaal gelijk is aan het totale energieverbruik van de waterzuivering. Hierbij is er sprake van energieneutrale of zelfs energieleverende waterzuivering. Het doel is dat in 2014 de rioolwaterzuivering in Amersfoort zo is ingericht dat er een energieoverschot is en waardevolle grondstoffen voor hergebruik uit het water worden gehaald.

Projectvorming

In 2010 is het waterschap gestart met het onderzoeken waarbij rekening is gehouden met de ambities die zijn geschreven in het Integraal Zuiveringsplan. Deze onderzoeken vormen de basis voor het realiseren van de doelstelling van het project Omzetpunt Amersfoort:

  • afvalwater op een duurzame manier zuiveren en waardevolle grondstoffen uit het afvalwater halen voor hergebruik. Verschillende opties zijn overwogen om de energiefabriek qua energieproductie en kostenniveau aantrekkelijker te maken.

LIFE+

Tegelijkertijd is er een aanvraag ingediend bij LIFE+, een Europese financieringsinstrument voor het milieu, ten behoeve van de realisatie van Omzetpunt Amersfoort. Deze Europese subsidie is inmiddels goedgekeurd. Dit betekent dat we onze ambitie om een duurzame rioolwaterzuivering te realiseren kunnen waarmaken. Het project Omzetpunt Amersfoort biedt tevens mogelijkheden om in de toekomst nieuwe of bestaande waterzuiveringen als een Omzetpunt in te richten door heel Europa.

Omzetpunt Amersfoort

Het doel van Omzetpunt Amersfoort is een bijdrage leveren aan de oplossing van het klimaatprobleem door op een duurzame manier afvalwater te zuiveren en doelmatig gebruik te maken van grondstoffen en energie. Zij hoopt ook bij te dragen tot de verwezenlijking van Europese doelstellingen en de ontwikkeling van beleid met betrekking tot: minder afval, terugwinning van fosfaat en het beperken van de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen, het beperken van de ecologische voetafdruk van rwzi's, vermindering van de emissie van CO2 en andere broeikasgassen; en het verbeteren van de kwaliteit van het oppervlaktewater, zoals vereist door de kaderrichtlijn water.

De verwachte resultaten

Verhoogde productie van biogas met 60 procent
Terugwinst van fosfaten tot 80 procent
Verminderen van slibproductie met 17 procent
Verlaging van de operationele kosten van een rwzi met 15 procent
Behoud van een hoge effluent - en dus het oppervlaktewater - kwaliteit

Voor meer informatie

Project Manager: Henry van Veldhuizen
E-mail: hvanveldhuizen@vallei-veluwe.nl


Logo_Vallei_en_Veluwe